Art and Wisdom ... تجلی مفاهیم عرفانی در معماری ایرانی

مسجد شیخ لطف الله دراصفهان

مسجد شیخ لطف الله درقسمت شرق میدان امام (نقش جهان) قرار گرفته است که به عنوان یک مکان کوچک مقدس درجلوی استخر ودرقسمت سایه دار این میدان در زمان شاه عباس بین سالهای 1602 و1619 میلادی ساخته شده است. نام این مسجد بنام فردی گذاشته شد که یک دانش پژوه ومحقق اسلامی به شمار می رفت ودرآن زمان وی را بسیار ستایش می کردند. شاه درآن زمان این شیخ را که اهل لبنان بود , ابتدا به مشهد ونزدیک بارگاه امام رضا دعوت کرد وسپس وی را در پایتخت به عنوان مسئول مسجد شاه ومدرسه الهیات منصوب کرد

Sheikh Lotf Allah Mosque (Masjed-e Sheikh Lotf-o-llah in Persian or مسجد شيخ لطف الّله ) is one of the architectural masterpieces of Safavid Iranian architecture, standing on the eastern side of Naghsh-i Jahan Square, Isfahan, Iran.

It was built in 1615 by the orders of Shah Abbas I of the Safavid dynasty.

The architect (Mimar) of the edifice was Muhammad Reza ibn Ustad Hosein Banna Isfahani. He finished construction of the mosque in 1618. 

تزیینات ایوان ورودی این مسجد شامل موزاییک های زرد وآبی است که زیبایی آن از ایوان بزرگ مسجد امام پیشی می گیرد. این مسجد کوچک هیچ محوطه داخلی مرکزی ای ندارد و تنها دارای یک جایگاه نماز است که نزدیک راهرو می باشد. اما واقعیت ارزشمنداین مسجدزیبایی موزاییک های دیواری آن دراصفهان می باشد که تا نوک مسجد نیز رسیده اند. در کیفیت مواد آن هیچ نقصی وجود ندارد. توازن و هماهنگی رنگها بی نظیر است . دیوارهای آن با فرشهای بسیار مجللی تزیین شده اند که دارای طرحهای هندسی طلاکاری شده می باشند که بر روی زمینه سبز آبی قرار گرفته اند. درسنگ نوشته ای که بر روی محراب قرار گرفته نام معمار این مسجد ذکر شده است , مرد فقیر و متواضعی که به دنبال بخشش خداوند بود و استاد محمد رضا فرزند استاد حسین نام داشت , وی در1028 هجری شمسی می زیست . این مسجد دارای ویژگیهای عجیبی نیز می باشد چون جایگاه و گنبد لعاب نداده آن , فقدان بارگاه مرکزی و ایوانها و تالارمقدس خالی که از سقف تا زمین با موزاییکهایی با بهترین کیفیت پوشیده شده است. کاشی کاریهای سقف آن یکی ازپیچیده ترین نمونه ها دراصفهان می باشد و کیفیت آن بسیار مرغوب است. این بنا بطور بسیار ماهرانه و زیبا در سالهای 1954 و1956 بازسازی شد.‎

وحدت در هماهنگي و انسجام عالم كثرت

هنر و حكمت

اگر كسي ناگزير شده كه به پرسش «اسلام چيست؟» پاسخ گويد، كافي است به يكي از شاهكارهاي هنر اسلامي، مانند مساجد جهان اسلام اشاره كند.>> ... تيتوس بوركهارت

از نظر اسلام، هنر الهي پيش از هر چيز تجلي وحدت الهي در جمال و نظم عالم است. وحدت در هماهنگي و انسجام عالم كثرت، در نظم و توازن انعكاس مي‌يابد. جمال بالنفسه حاوي همه اين جهات هست و استنتاج وحدت عالم، عين حكمت است. بدين جهت تفكر اسلامي ميان هنر و حكمت ضرورتا پيوند مي‌بيند.» ................ تيتوس بوركهارت

گنبد

در طی تاريخ، تمدن های سنتی خيمه، خانه، مقبره، يا که حَرَم را نمادی از عالم پنداشته اند. خاستگاه طرح «سراپرده ی جهان»، خود تداعی ميان آسمان و بام گنبدنمای اين ساختارها بود. مغولان چادر نشين آسيای مرکزی اين سنت را با خيمه های شکوهمند گنبد شکل خانها به اوج رسانيدند. اينکه هر خيمه گنجايش بيش از هزار تن داشته است به افسانه می ماند. [اردلان، نادر. و بختيار، ل. 1380. 74]

Mahdi SHADKAR

Nikon D200

September 2007

Esfahan

Iran